|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 Inne artykuły |
|
|
|
|
|
|
|
| Nie znikają z naszych talerzy przez cały rok. Niewiele produktów im dorównuje. Naucz się cenić kartofle, bo jest za co.
Minimalne właściwości alergizujące kartofli sprawiają, że są numerem jeden na liście produktów wprowadzanych w diecie niemowląt. Takie maluchy z upodobaniem jadają purée ziemniaczane i chętnie próbują tłuczonych ziemniaków. Kilkulatki uwielbiają zrobione z nich frytki i zapiekanki. Dorośli zajadają się ziemniaczanymi pyzami, kluskami śląskimi i kopytkami. Jednak na co dzień nie doceniamy ziemniaków: maluchy, które marudzą przy jedzeniu, słyszą: „Zjedz mięso i surówkę, kartofelki możesz zostawić”. Dlaczego tak jest? CO KRYJĄ ZIEMNIAKI
Uważamy je za sycący, ale najmniej wartościowy składnik drugiego dania czy zupy, ponieważ obiegowa opinia głosi, że są niemal całkowicie pozbawione witamin i innych cennych substancji, za to zawierają mnóstwo kalorii. Rzeczywiście, główny składnik ziemniaków to skrobia, a jego wartość energetyczna jest wysoka (wynosi 66-100 kcal/100 g w zależności od pory roku – młode zawierają więcej wody). Jednak ich bulwy stanowią też doskonałe źródło potasu, wapnia, fosforu i magnezu. Dostarczają także witamin C i z grupy B. Zawierają nawet białko. Jest go wprawdzie niewiele, ale za to wysokiej jakości. Dzięki temu ziemniaki są podstawą diety osób chorych na niewydolność nerek.
GDZIE TE WITAMINY?
Najwięcej wartościowych składników odżywczych jest pod skórką ziemniaków. Dlatego młode warto tylko wyszorować i ugotować na parze lub w wodzie razem z łupiną. Jesienne kartofle trzeba obierać, ale można bardzo cienko. Jednak te długo przechowywane, które jadamy zimą i wczesną wiosną, lepiej obierać grubo. Koniecznie, trzeba usuwać zazielenienia oraz uszkodzenia i głęboko wykrawać „oczka”, bo tam gromadzi się toksyczna substancja. Potem, aby nie tracić więcej cennych składników, ziemniaki należy wkładać do wrzątku i gotować jak najkrócej – do miękkości. O czym jeszcze warto pamiętać? Kartofli nie należy trzymać w lodówce (nabierają słodkawego smaku). Po obraniu nie wolno ich moczyć, bo tracą witaminy i sole mineralne.
ZIEMNIACZANE SMAKI
Jesień kojarzy się z ziemniakami pieczonymi (nie tylko na ognisku), z kolei hitem wczesnego lata są młode kartofelki podane z masłem i koperkiem. Ze szklanką kefiru czy zsiadłego mleka stanowią szybkie, niedrogie i pożywne danie, które bezpiecznie mogą jeść już roczne szkraby. Ale kartofle można zaserwować na tyle sposobów i przygotować z nich tak wiele samodzielnych potraw, że – bez ryzyka nudy – mogą być gwiazdą menu przez okrągły rok. Sekret dań z ziemniaków tkwi w przyprawach ziołowych, np. bazylii, tymianku, czosnku czy kminku. Zamiast tradycyjnych kartofelków z wody, można przygotować smażone. Wystarczy je pokroić w kostkę, lekko obgotować w wodzie, a następnie obsypać ziołami i zarumienić na patelni. W takiej postaci na pewno przypadną do gustu małym amatorom frytek. Dzieciom zasmakują też ziemniaki pieczone w całości, po przekrojeniu faszerowane sosem twarożkowym (w wersji dla rodziców – także z sałatką śledziową). Można też wcześniej obgotować ziemniaki w całości, lekko posolić, posmarować olejem, posypać ziołami, owinąć w folię aluminiową i upiec. Inne potrawy z piekarnika, chętnie jadane
przez malców to zapiekanki z ziemniaków gotowanych lub purée z mięsem i serem. Przepadają jednak także za plackami ziemniaczanymi z cukrem lub śmietaną (1 porcja tej kalorycznej potrawy raz w tygodniu na pewno im nie zaszkodzi). Warto też czasem usmażyć maluchom kotlety, które przyrządza się z gotowanych kartofli. Zwykle podaje się je z ciężkostrawnym pieczarkowym sosem, ale dzieciom poniżej 5. roku życia lepiej serwować to danie z sosem mięsnym lub z duszonymi warzywami.
Tekst: dr inż. Anna Stolarczyk,
dietetyk z Centrum Zdrowia Dziecka
KARTOFLANE FAKTY
1. Ziemniaki prędzej się ugotują, jeżeli do garnka dołożysz małą łyżeczkę margaryny.
2. Podczas ich gotowania, warto dodać do wody liść laurowy, ząbek czosnku lub kminek. Zyskają wtedy oryginalny smak.
3. Frytki usmażą się szybciej i będą smaczniejsze, jeżeli zanurzysz je na kilka minut we wrzącej wodzie i pozostawisz do obcieknięcia. Smaży się je na silnie rozgrzanym tłuszczu i soli dopiero, gdy się zarumienią.
NIE TYLKO NA TALERZU
Sok z surowych ziemniaków był używany w medycynie ludowej
jako lek m.in. na wrzody żołądka i zaparcia. Okłady z sokiem stosowano też na oparzenia i rany. Do dziś kąpiel w krochmalu przynosi ulgę niemowlętom ze zmianami alergicznymi na skórze.
|  |
